Samen leven

De provincie is er voor haar inwoners. Het welzijn en welbevinden van onze inwoners staat voor ons op één. Iedereen heeft er recht op gezien te worden, eerlijke kansen te krijgen en perspectief op vooruitgang te hebben. Daarom vinden we dat de provincie een stevige sociale agenda moet hebben, veel meer dan nu het geval is.

Verenigd in verscheidenheid
We zien een aantal grote sociale uitdagingen in onze provincie. Zo is er een groeiende verdeeldheid in de samenleving. Het gaat hierbij om inkomen en vermogen, maar ook verschillen in waarden, normen en meningen. Door deze groeiende kloof hebben mensen ongelijke kansen en ontstaat wrijving en vervreemding in de samenleving. De discussies rond de komst van AZC’s zijn hier een duidelijk voorbeeld van. Meningsverschillen zijn op zich geen verontrustend verschijnsel, een goede discussie houdt de democratie levend. Maar wanneer groepen in de samenleving volledig langs elkaar heen leven en elkaar wantrouwen, zien wij dit als een bedreiging voor de sociale cohesie en de verdraagzaamheid in onze provincie. Onbekend maakt onbemind. Wij zien het organiseren van ontmoeting tussen verschillende mensen als basis voor het tegengaan van de groeiende afstand tussen bevolkingsgroepen. Daarmee zijn we er overigens nog niet.

Om nader tot elkaar te komen, is gezamenlijkheid nodig. Wij geloven in de kracht van het gesprek. En als we bereid zijn naar elkaar te luisteren horen we zoveel meer. Er zijn verschillende manieren waarop je de ontmoeting en gezamenlijkheid kan stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld door gemengde wijken, onderwijs, sport en cultuur. Wij willen dat de provincie in al haar beleid inzet op het stimuleren van ontmoeting en de uitwisseling tussen verschillende bevolkingsgroepen. Daarnaast steunen we bovenlokale organisaties en initiatieven die dit nastreven. Wij vragen speciale aandacht voor de provincie waar het gaat om de rol van de burger in beleidsontwikkeling en -uitvoering. We zien het als provinciale taak om de diversiteit in de deelname bij deze trajecten te bevorderen.

Gelijkheid en diversiteit
Als provincie streven we naar gelijke kansen voor iedereen, ongeacht ras, geloof, afkomst, seksuele geaardheid of politieke voorkeur. Iedereen moet in Overijssel zichzelf kunnen zijn; thuis, op het werk, tijdens het sporten en op school. Dat betekent dat we ons altijd en overal keihard verzetten tegen alle vormen van onverdraagzaamheid, overal in onze provincie en ook in onze eigen Statenzaal.

Mede dankzij de PvdA is Overijssel een regenboogprovincie. Dat betekent dat de provincie speciaal werk maakt van de sociale acceptatie en veiligheid van de LHBTI-gemeenschap in Overijssel. We ondersteunen initiatieven die gelijkwaardigheid bevorderen en discriminatie tegengaan. Daarnaast hebben we bijzondere aandacht voor de emancipatie van vrouwen en de strijd tegen racisme.

Eenzaamheid
Eenzaamheid is een groeiend probleem, in het bijzonder onder ouderen. De PvdA wil dat de provincie een actieve rol gaat spelen bij het verminderen van eenzaamheid. Doel is eenzaamheid te verminderen door het probleem bespreekbaar te maken, initiatieven op dit gebied te ondersteunen en betrokken partijen met elkaar in contact te brengen.

Goed leven voor ouderen
We vinden het belangrijk dat Overijssel voor ouderen een prettige plek is om te leven. Een provincie waar alle ouderen volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij wanneer ze vitaal zijn, maar zeker ook wanneer het fysiek of mentaal wat moeilijker is. Op een prettige manier ouder worden gaat niet vanzelf. Hiervoor is het belangrijk dat basisvoorzieningen bereikbaar blijven, zoals supermarkten en zorg. Daarnaast is de aanwezigheid en de bereikbaarheid van vrijetijdsvoorzieningen als sportclubs, verenigingen, buurt- en dorpshuizen van groot belang. Het is belangrijk dat ouderen betrokken blijven bij de samenleving. Dat stimuleren we door huisvesting en activiteiten voor ouderen zo veel mogelijk midden in de samenleving te organiseren. Ook willen we dat Overijssel een dementievriendelijke provincie wordt, waar mensen met dementie zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven en waar ze geholpen worden als ze het even niet meer weten. Dit doen we door ons aan te sluiten bij de beweging ‘Samen Dementievriendelijk’ en we vragen onze gemeenten hetzelfde te doen.

Ouderen moeten de mogelijkheid hebben om te wonen waar ze graag willen wonen. In hun eigen vertrouwde omgeving of op een zelfgekozen andere locatie. We willen dat de provincie afspraken maakt met gemeenten voor voldoende passende woningen voor ouderen op de plekken waar daar behoefte aan is. Dat kan in kleine kernen, maar ook midden in de stad zijn. Ook willen we meer ruimte voor projecten waarin groepen mensen gezamenlijk zelf bouwen, zoals ‘de Knarrenhof’. Wanneer ouderen in hun eigen huis willen blijven wonen willen we hen daarbij helpen door bijvoorbeeld door middel van de ‘blijverslening’ en ‘lang zult u wonen’ waarbij ouderen worden ondersteund bij het levensloopbestendig maken van hun woning.

Een veilige haven
Zolang oorlog, onderdrukking, honger en extreme ongelijkheid heersen, zullen mensen blijven vluchten en zullen ook mensen in Overijssel terecht komen op zoek naar een veilig bestaan. Het vluchtelingenprobleem lossen wij hier in Overijssel niet op. Dit vraagt om Europese en mondiale actie.

Wij zien wel een provinciale taak waar het gaat om het gastvrij ontvangen van de vluchtelingen die bij ons komen op zoek naar een veilig bestaan. Wij willen dat de provincie een ondersteunende en coördinerende rol speelt bij de integratie van nieuwkomers. Daarnaast schrijven we nu alvast draaiboeken die we kunnen gebruiken bij een eventuele nieuwe vluchtelingencrisis, waardoor op korte termijn ruimte voor opvang beschikbaar gemaakt kan worden. Daardoor voorkomen we dat in Overijssel bij een volgende vluchtelingencrisis mannen, vrouwen en kinderen van crisisopvanglocatie naar crisisopvanglocatie worden gesleept of op plekken worden opgevangen die hier eigenlijk helemaal niet geschikt voor zijn.

Taalvaardigheid
Laaggeletterdheid is een groot maatschappelijk probleem. 2,5 Miljoen volwassenen in Nederland zijn laaggeletterd. Mensen die niet goed kunnen lezen of schrijven of de Nederlandse taal onvoldoende beheersen kunnen maar moeilijk volwaardig meedoen aan onze maatschappij. De PvdA vindt de taalvaardigheid van groot belang voor de emancipatie en zelfredzaamheid van onze inwoners. We willen de capaciteit, de bekendheid en toegankelijkheid van ondersteuningstrajecten gericht op mensen met een taalachterstand vergroten. Daarnaast vinden we dat alle kinderen recht hebben op toegang tot een bibliotheek. Dat kan, zoals al op veel plekken gebeurt, ook binnen een multifunctioneel centrum of schoolgebouw gerealiseerd worden. Bibliotheken spelen een grote rol in het taalvaardiger maken van onze inwoners, preventief, door het stimuleren van voorlezen en door lezen en schrijven onder kinderen te bevorderen. Ook doen ze veel om mensen met een taalachterstand te helpen.

Demografische veranderingen
Daarnaast voltrekt zich in de provincie een demografische verandering die we op meer plekken in het land waarnemen. In met name de dorpen en plattelandsgemeenschappen in (delen van) onze provincie zie je een trend van vergrijzing (meer ouderen) en ontgroening (minder jongeren). Een vitale samenleving is gebaseerd op een mix van verschillende generaties. Wanneer deze mix uit balans raakt, vormt dit een risico voor de leefbaarheid. Voorzieningen zoals scholen en kinderopvangcentra komen onder druk te staan bij een dalend aantal kinderen, het verenigingsleven verandert van karakter en de (mantel)zorgvraag voor een groeiende groep ouderen komt bij een steeds kleiner wordende groep jongeren en mensen van middelbare leeftijd te liggen. Wanneer vergrijzing en ontgroening overgaan in bevolkingskrimp komen veel voorzieningen onder druk. We kunnen geen hek om deze gemeenschappen plaatsen, verhuizen is een persoonlijke afweging. Wel kunnen we inzetten op een goede integrale agenda voor deze gemeenschappen. Voor ons zijn de kernpunten hierin: bereikbare en kwalitatief goede basisvoorzieningen waaronder zorg voor iedereen, passende huisvesting voor jong en oud, bieden van economische ontwikkelruimte, stimuleren van vitaliteit en gezondheid o.a. door sport en cultuur, goede professionele ondersteuning van mantelzorgers, stimuleren van goed onderwijs dat aansluit bij de kansen op de arbeidsmarkt en het optimaliseren van het gebruik van digitale mogelijkheden. Er bestaat geen blauwdruk voor het garanderen van leefbaarheid in regio’s die demografisch onder druk staan. Wij geloven in een aanpak waarin we met de gemeenten en inwoners gaan kijken naar de lokale uitdagingen, wensen en behoeftes en zo samen komen tot een gezamenlijk plan van aanpak. Natuurlijk nemen we de lessen uit andere provincies hierin mee. Onze plannen richten zich op de identiteit, functionaliteit en behoeften voor 2030 en verder.