Kunst, sport en streekcultuur

Iedereen houdt van kunst. Alle Nederlanders genieten van muziek, theater en film, op de radio, op TV of op internet. Meer dan de helft van onze bevolking fotografeert, zingt, schildert, danst, speelt toneel of schrijft verhalen en gedichten. Tachtig procent leest verhalen en romans. Een kwart van de Nederlanders is lid van een bibliotheek, en meer dan zestig procent van ons bezoekt drie keer of vaker per jaar een concert, museum, tentoonstelling of voorstelling. In Overijssel genieten jaarlijks honderdduizenden mensen van straattheater, musea, fanfares en beeldende kunst, concerten, festivals en zomerfeesten. Onze kunst is van iedereen en voor iedereen. Meer dan de helft van de Nederlanders doet wekelijks of vaker aan sport. Kinderen sporten zelfs nog meer. We kijken massaal naar wedstrijden op TV en we zijn trots op Overijsselse sporthelden die op internationaal topniveau presteren. Kunst en sport bevorderen de sociale samenhang door de waarden van onze identiteit te versterken en verbeelden. Ze stimuleren onze cultuur en onze economie. Maar vooral: mensen genieten van sport en kunst. Plekken die veel aandacht besteden aan kunst en sport zijn aantrekkelijker dan plekken waar minder te beleven valt. De publieke taak van de overheid in het stimuleren van kunst, sport en cultuur is in deze tijd meer dan ooit van belang. Brede toegang tot media en kunst zijn een voorwaarde voor de ontwikkeling van de democratie. Sporten en bewegen is enorm belangrijk voor onze volksgezondheid. Het houdt het lichaam soepel, voert stress af en maakt mensen sterker en fitter. Nederlanders zitten gemiddeld vaker dan andere EU-burgers. Daarom is het belangrijk dat in Overijssel sport breed toegankelijk blijft, en dat we beweging stimuleren. Kortom, kunst en sport zijn op veel vlakken van groot belang voor Overijssel. Daarom investeert de PvdA daarin.

Streekcultuur
Overijssel is een provincie van streken met elk een eigen geschiedenis en traditie. De Hanzehistorie, de tentfeesten en de maakindustrie in Twente, de boekenmarkt van Deventer, de punters in Giethoorn, de Boeskool in Oldenzaal en de bloemencorso’s van Vollenhove: het zijn bijzondere streekeigen evenementen en tradities, vaak met een lang verleden. Die verscheidenheid is tekenend voor onze provincie. Dat koesteren we en willen we behouden.

Onze streektaal, de moedertaal waarin veel van onze inwoners hun emoties het best kunnen verwoorden, is een belangrijke drager van onze eigen cultuur. Het bewaren, versterken en vernieuwen van de Nedersaksische taal maken we een vast onderdeel van het provinciale cultuurbeleid. De PvdA is voorstander van een actieve aanpak voor het behoud van het Nedersaksisch, in het verlengde van het convenant over de erkenning van het Nedersaksisch, dat op 10 oktober 2018 te Zwolle getekend is door het Ministerie van BZK en de betrokken regionale overheden. De zichtbaarheid en de overdracht van de taal naar jongere generaties is essentieel. Daarom moet de aandacht voor het onderwijs geïntensiveerd worden door het ontwikkelen en uitvoeren van lesprogramma’s. Culturele activiteiten dragen bij aan zichtbaarheid en acceptatie.

Media en openbaar bestuur kunnen draagvlak vergroten door aandacht te besteden aan het Nedersaksisch. Bij deze activiteiten is de inzet van de streektaalinstituten in Zwolle (IJsselacademie) en Hengelo (Twente Hoes) hard nodig.

Sport
Amateursport is belangrijk voor de volksgezondheid en voor zelfontplooiing. De PvdA wil een goede infrastructuur voor mensen die willen sporten en bewegen. We zorgen ervoor dat overal in Overijssel plekken dichtbij zijn waar onze inwoners kunnen fietsen, wandelen en watersporten. Daarnaast springt de provincie gemeenten bij als de lokale sportinfrastructuur onder druk komt. De provincie kan bijvoorbeeld als onderdeel van haar duurzaamheidsambities helpen met het isoleren van zwembaden en sporthallen, waardoor exploitatiekosten gedrukt worden. Topsport heeft een brede positieve uitstraling, inspireert en stimuleert mensen om zelf ook te gaan sporten. Daarom ondersteunen we evenementen die daarop gericht zijn.

Schoolzwemmen
De PvdA vindt het belangrijk dat Overijssel kinderen bewegen en dat alle kinderen leren zwemmen. Zwemlessen via school kunnen hier een belangrijke rol in spelen. We zien het schoolzwemmen op veel plekken verdwijnen vanwege financiële redenen. We willen deze trend omkeren door schoolzwemmen financieel te gaan ondersteunen. Hiermee willen we gemeenten en scholen verleiden om ieder kind gedurende 1 jaar wekelijks schoolzwemmen aan te bieden. We gaan in overleg met scholen en gemeenten hoe deze regeling het best kan worden ingericht.

Iedereen doet mee
In Overijssel kan iedereen meedoen met en genieten van sport, kunst en culturele activiteiten. Ook bijvoorbeeld mensen die minder te besteden hebben of mensen met een fysieke of verstandelijke beperking moeten erop kunnen rekenen dat ze mee kunnen doen in onze samenleving. Brede deelname aan evenementen leidt tot ontmoeting en ontwikkeling, tot gezonde Overijsselaars en een gezonde (lokale) cultuur. Van organisaties en instellingen die gebruik maken van provinciale middelen verwachten wij een programma dat hieraan tegemoet komt.

Culturele infrastructuur
Veel museums, poppodiums, theaters en orkesten hebben het de afgelopen jaren moeilijk gehad. Door heftige bezuinigingen zijn medewerkers ontslagen, contracten niet verlengd en lonen gekort. Met vernieuwing en innovatie hebben veel instellingen zich toch door die lastige tijd heen weten te slaan. Dat spreekt voor de culturele veerkracht van Overijssel. Maar de grens is bereikt. De rek is eruit. Medewerkers van musea en muziekgezelschappen verdienen net als iedereen in Overijssel een eerlijk loon en de zekerheid dat ze morgen ook nog een baan hebben.

Sterke, innovatieve en ondernemende culturele instellingen zijn prachtig, maar uiteindelijk kost kunst geld, net als scholen, ziekenhuizen en zwembaden geld kosten. Dat is niet erg. Kunst is van groot maatschappelijk belang en daarom mág het geld kosten. Wij geloven niet in de mythe van een zelfreddende culturele sector. Instellingen die we van groot belang vinden voor onze culturele infrastructuur ondersteunen we structureel als dat nodig is. Met zulke instellingen maakt de provincie langjarige afspraken om zo voor de lange termijn hun bestaan te garanderen, hun kwaliteit op peil te houden, hun toegankelijkheid voor alle Overijsselaars te waarborgen en hun medewerkers te verzekeren van een fatsoenlijk bestaan.

Talentontwikkeling
Overijssel heeft talent. Dat talent kan en moet gestimuleerd worden, maar juist talentontwikkeling staat onder druk. Bezuinigingen hebben gaten geslagen in ons cultuurbestel. Productiehuizen, muziekscholen, werkplaatsen en andere broedplaatsen van nieuw talent hebben aderlatingen ondergaan. Wij koesteren en stimuleren ons talent. Regionale culturele broedplaatsen blijven bereikbaar voor al onze inwoners. We leggen nieuwe verbindingen tussen zulke centra en Overijsselse topinstellingen zoals Jeugdtheater Sonnevanck, de Reisopera en Museum De Fundatie. Bij subsidieverlening is talentontwikkeling een belangrijk criterium. Waar nodig dragen we financieel extra bij om er zo voor te zorgen dat iedereen in onze provincie zijn of haar talent kan ontdekken en ontwikkelen.

Orkest van het Oosten
Door de fusie van het Gelders Orkest en het Orkest van het Oosten garandeert de provincie een symfonische instelling van hoge kwaliteit, de enige van zijn soort in ons deel van Nederland. Wij zien de fusie met vertrouwen tegemoet. De provincie verbindt zich weer structureel met het orkest, een belangrijke versterking van onze culturele infrastructuur. Bovendien garanderen we de bestaanszekerheid van het personeel van het orkest door ze eerlijke contracten te bieden met een fatsoenlijk salaris.

Erfgoed
Onze historische binnensteden, monumentale gebouwen, cultuurlandschappen, boerderijen en landgoederen dragen bij aan de unieke kwaliteit en identiteit van Overijssel. Dit erfgoed heeft een duidelijke maatschappelijke en economische waarde. Het is belangrijk dat we deze waarde erkennen, koesteren en beleefbaar houden. We investeren in het behoud en de ontwikkeling van monumenten, waaronder de verduurzaming hiervan. Daarvoor zetten we een langjarig renovatie- en restauratieprogramma in de steigers. Samen met onderwijsinstellingen en experts – zoals Oversticht en het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen / RIBO – zorgen we tegelijkertijd voor opleidingsplaatsen en/of plekken om werkervaring op te doen. Om dit programma te financieren benutten we ook de rijksmiddelen voor de restauratie van rijksmonumenten.

Cultuureducatie en -participatie
We stimuleren cultuureducatie met name in het primair en voortgezet onderwijs. Ieder schoolgaand kind in Overijssel krijgt muziekles, bezoekt minimaal één museum, bezoekt minstens één concert van bijvoorbeeld het Orkest van het Oosten of Nationaal Jeugdorkest en krijgt de mogelijkheid om zelf creatief aan de slag te gaan. Iedereen geniet mee van onze culturele instellingen en evenementen. Van jong tot oud en ongeacht je afkomst of inkomen, iedereen wordt actief uitgenodigd om deel te nemen. We verwachten van alle instellingen die een bijdrage krijgen forse inzet op deze punten.

Daarnaast roepen we een Overijsselse cultuurdag in het leven. Op deze dag zijn zo veel mogelijk culturele instellingen in Overijssel gratis toegankelijk en organiseren zij laagdrempelige activiteiten voor een breder publiek. Doel van deze dag is het bevorderen van de cultuurparticipatie, het inspireren van een breder publiek en het bevorderen van de bekendheid van onze culturele instellingen en hun activiteiten onder de inwoners van Overijssel.

Varend erfgoed en de Hanzetraditie
Overijssel heeft een trotse traditie en historie van scheepvaart én scheepsbouw. Vandaag de dag is er gelukkig nog veel varend erfgoed dat dit verhaal vertelt. Denk aan de Hanzetraditie, zompen, punters, Vollenhoofse bollen of de varende monumenten van de ‘bruine vloot’. We koesteren dat deel van onze geschiedenis. We ontwikkelen samen met scheepseigenaren, werven, gemeenten, het rijk en andere betrokkenen plannen om varend erfgoed en de beleving van ons scheepvaartverleden stevig te ondersteunen en te promoten.

Als voorbeeld noemen we de Kamper Koggeschepen. Door het verhaal van die schepen te vertellen en te tonen ontsluiten we ons erfgoed én trekken we toeristen naar onze steden. Zo snijdt het mes aan twee kanten.

Investeren en versterken
We streven duidelijke maatschappelijke doelen na met onze culturele investeringen. Onze provinciale bestedingen verheffen, inspireren en verbinden. Ze moedigen maatschappelijke deelname aan en bevorderen de beschikbaarheid en toegankelijkheid van kunst en cultuur. Overijsselse investeringen voeden educatie over onze kunst en cultuurhistorie en stimuleren kunst en cultuur als aanjagers van de Overijsselse economie.

De PvdA bekijkt of de huidige investeringen deze doelen optimaal dienen en of er, in samenspraak met het veld, een nieuwe strategie nodig is om het maatschappelijk rendement van onze
inspanningen te vergroten.

Etherpiraten
Radiopiraten op ‘geheime zenders’ zijn ook in grote delen van Overijssel een traditie. Soms zijn ze een probleem omdat ze met hun illegale zenders reguliere radio-uitzendingen verstoren en nooddiensten of vliegverkeer in de weg zitten. Toch zijn veel luisteraars in onze provincie aan zendpiraten gehecht. Ze zenden muziek uit die weinig wordt gewaardeerd door officiële radiostations en hun nabijheid schept een sterke band. Nu nooddiensten het frequentiespectrum verlaten en radio en televisie steeds meer digitaal uitgezonden worden vinden wij het tijd om te zoeken naar manieren waarop we piraten en hun luisteraars de mogelijkheid kunnen geven binnen Overijssel van hun hobby te genieten zonder daarbij overlast te veroorzaken.