Energie

De toekomst vraagt om nieuwe energiebronnen. Wij zien wind, zon, aardwarmte en waterkracht als duurzame energiebronnen. In 2015 werd in Overijssel slechts 9% duurzame energie opgewekt. Dat moet veel meer, en daar zetten we vol op in. Dat doen we natuurlijk samen met de inwoners van onze provincie, zeker diegenen die nadelige gevolgen ondervinden. We zoeken samen naar de beste plekken en plannen voor deze duurzame energiebronnen.

Een eerlijke energierekening
Veel inwoners en huiseigenaren kunnen zich de omschakeling van aardgas naar duurzame warmte niet veroorloven zonder steun van de overheid. Het meest voorkomende alternatief voor aardgas (een warmtepomp en isolatie) kost voor een standaard rijtjeswoning al snel €18.000. Wij zorgen ervoor dat iedereen mee kan doen door duurzame subsidies voor iedereen toegankelijk te maken. Bij het bedenken en uitvoeren van ‘energie- en duurzaamheidsbeleid’ letten we er scherp op dat de rekening eerlijk wordt gedeeld. We voorkomen zo dat inwoners die niet mee dreigen te komen in de transitie de rekening gaan betalen.

De PvdA ziet de landelijke duurzaamheidsambities als ondergrens. Dat betekent dat in 2023 minimaal 20% van de energie duurzaam moet zijn opgewekt en minimaal 6% energiebesparing moet zijn gerealiseerd; in 2050 moet de energievoorziening bijna helemaal duurzaam zijn. We werken dit uit in een haalbaar provinciaal energieakkoord. Het initiatief voor energieprojecten zien wij het liefste van onderaf, door bewoners en bedrijven. De provincie heeft een stimulerende en faciliterende rol. De investering die nodig is voor de energietransitie doen we samen en solidair.

Mestvergisting
Eén van de energiebronnen in Overijssel is het gas dat vrijkomt uit mestvergisting. Dit vinden wij een minder goed alternatief. Het vergisten van de enorme mestoverschotten is gebaseerd op een achterhaalde gedachte over veeteelt waarin de balans tussen productie van veevoer en mest ontbreekt. Wij willen dat de productie in relatie staat tot de regionale vraag. Het sluiten van de regionale kringlopen is daarbij heel belangrijk. Dan ontstaat ook geen mestoverschot, sterker nog; mest is dan onmisbaar en van grote waarde. Het laatste wat daarbij past is een mestvergisting die afbreuk doet aan hoogwaardige mest.

Biomassa
Energie uit biomassa wordt opgewekt uit ‘biologische massa’, zoals hout, gft-afval, maar ook plantaardige olie, mest en speciaal geteelde gewassen. Hoe duurzaam en milieuvriendelijk dit soort bio-energie is, is afhankelijk van herkomst, productiemethode, transport en andere factoren. Daarom kijken we heel kritisch naar deze energiebron.

Aardwarmte
Het gebruik van aardwarmte oftewel geothermie kan een bijdrage leveren aan energiebesparing en de overgang naar een meer duurzame toekomst. Geothermie kent ook risico’s, afhankelijk van de manier waarop het wordt gebruikt. Wij staan achter geothermie onder de voorwaarde dat we grondwatervoorraden goed beschermen. Dat vraagt om constante monitoring, zorgvuldigheid bij de uitvoering én samenwerking met de drinkwaterbedrijven. Als de risico’s niet goed te beheersen zijn, doen we het niet.

Andere energiebronnen en de toekomstmuziek
Sommige andere vormen van energieopwekking zoals een zogenaamde ‘thorium centrale’ lijken veelbelovend. Volgens experts van Nederlandse universiteiten moeten er echter nog veel technologische hordes worden genomen en zal het nog decennia duren voor er een werkende thoriumreactor bestaat. Kortom, thorium biedt kansen, maar is géén oplossing voor de noodzaak zo snel mogelijk van andere duurzame energiebronnen gebruik te maken. Bovendien is thorium feitelijk ook geen duurzame energiebron.

Energiebesparing
We zetten volop in op energiebesparing: wat je niet gebruikt, hoef je niet op te wekken. De provincie maakt particulieren, maatschappelijke organisaties en bedrijven bewust van de mogelijkheden door informatie te delen en goede voorbeelden te laten zien. We helpen financieel waar initiatiefnemers zelf de middelen niet hebben, bijvoorbeeld in de vorm van een lening, garantstelling of subsidie.

Transport van energie
Het transport van energie is een belangrijk aandachtspunt. Hoogspanningsmasten ontsieren niet alleen het landschap, maar worden ook in verband gebracht met gezondheidsproblemen. De PvdA is daarom voorstander van het kabelvrij maken van de provincie door hoogspanningsleidingen ondergronds aan te leggen.

Energiecoöperaties
Energie wordt steeds meer lokaal opgewekt. Dat leidt tot nieuwe manieren om energieopwekking te organiseren. De PvdA is voorstander van energiecoöperaties. Het spreiden van verantwoordelijkheid en het delen van eigendom en investeringen vergroot de betrokkenheid en zeggenschap van burgers bij het energievraagstuk. De provincie ontwikkelt eenvoudige financieringsmogelijkheden die kansrijke initiatieven en planvorming van coöperaties ondersteunen. Zo zorgen we ervoor dat iedereen een aandeel kan hebben in de energietransitie. We zijn enthousiast over initiatieven zoals een Virtual Power Plant: een groep huizen die gezamenlijk een klein netwerk (microgrid) van energie voorziet. De energie in dit netwerk, een soort ‘buurtbatterij’, wordt in accu’s opgeslagen en is de bron voor warmte en elektriciteit.

Voorlichting en informatie
Nieuwe ontwikkelingen op energiegebied raken iedereen, van jong tot oud. De provincie stimuleert de kennis en beleving van energie en klimaatvraagstukken actief. In samenwerking met onderwijs, gemeenten en (branche)organisaties geeft de provincie betrouwbare informatie over alle onderwerpen die samenhangen met energie.

Proeftuinen
Vanaf 2018 komen er grootschalige proeftuinen voor aardgasvrije wijken in Nederland. Wij doen hier graag aan mee. Onze proeftuin moet gaan over de energie- en warmtetransitie in Overijssel, een aardgasloze warmtevoorziening hoort daarbij. Samen met gemeenten en inwoners willen we binnen vijf jaar in elke gemeente één of meer ‘aardgasvrije wijken’ realiseren.

‘Duurzaam’ werk
De hiervoor beschreven ontwikkelingen zorgen voor enorm veel werkgelegenheid. De energietransitie creëert werkgelegenheidskansen in onder meer de bouw- en installatiesector. Wij voorzien een totale investering in de energietransitie van Overijssel in de periode 2017-2023 van maar liefst € 2,2 miljard en bijna 18.000 fte aan arbeidsplaatsen. Dat betekent veel banen voor onze inwoners.